Turkse honing is in Nederland vooral een kermissnoepje: witte noga van opgeklopt eiwit, suiker, honing en geroosterde noten. Met Turks fruit heeft het niets te maken, en echte honing uit Turkije is weer een heel ander verhaal. In dit artikel zetten we alle drie op een rij, met vergelijkingstabel.
Eén naam, drie totaal verschillende dingen. We pakken ze één voor één.
Wat is Turkse honing precies?
De Turkse honing van de kermis is witte noga: stijfgeklopt eiwit wordt opgeklopt met een hete siroop van honing en suiker tot een vaste, sneeuwwitte massa, met daarin geroosterde hazelnoten, amandelen of pinda's. Tussen twee ouwels geperst en gedroogd wordt het de bekende brok die de kraamhouder met een groot mes in stukken steekt.
Daarmee hoort het snoepje bij de nogafamilie, net als de Franse nougat de Montélimar, de Italiaanse torrone en de Spaanse turrón. Er zit echt honing in, maar naast flink meer suiker. Een honingproduct is Turkse honing dus niet, hoe overtuigend de naam ook klinkt.
Is Turkse honing echte honing?
Nee. De kermisvariant bevat wel honing in de siroop, maar de hoofdrol is voor suiker en eiwitschuim; officieel is het snoepgoed, geen honing. Zoek je échte honing uit Turkije, dan kom je uit bij dennenhoning, Anzer-honing of karakovan-raathoning. Daarover hieronder meer.
In Turkije zelf kent trouwens niemand dit snoepje. Vraag je daar naar Turkse honing, dan krijg je gewoon bal: honing.
Wat is het verschil tussen Turkse honing en Turks fruit?
Turks fruit (in Turkije lokum) is een zacht, veerkrachtig snoepje van zetmeel, suiker en water, op smaak gebracht met rozenwater, citroen of pistache. Turkse honing is een luchtig geklopte, stevige noga op eiwitbasis. Ze delen geen ingrediënt en geen structuur, alleen een verwarrende naamgeschiedenis.
Die verwarring is internationaal: in het Engels heet Turks fruit Turkish delight, en in de Duitse vertaling van Narnia kreeg Edmund türkischer Honig van de Witte Heks, waar hij in het origineel Turkish delight at. Wat Turks fruit precies is, lees je in ons artikel over Turks fruit en zijn geschiedenis; zelf maken kan met ons recept voor Turks fruit.
Turkse honing, Turks fruit of echte honing? Het overzicht
De tabel hieronder zet de drie betekenissen naast elkaar. De laatste rij verklapt wat je in Turkije krijgt als je er om Turkse honing vraagt.
| Turkse honing (kermis) | Turks fruit (lokum) | Echte honing uit Turkije | |
|---|---|---|---|
| Wat het is | Witte noga met noten, een schuimig suikerwerk | Zacht snoep op zetmeelbasis | Bijenhoning, zoals dennen-, Anzer- of karakovanhoning |
| Basisingrediënten | Eiwitschuim, honing, suiker, geroosterde noten, ouwel | Zetmeel, suiker, water, aroma's zoals rozenwater | Nectar of honingdauw, verder niets |
| Structuur | Stevig tot hard, luchtig, breekt bros | Zacht, veerkrachtig, geleiachtig | Vloeibaar tot romig, als raat ook om op te kauwen |
| Waar je het tegenkomt | Kermis en jaarmarkt in Nederland, België en Duitsland | Banketbakkers en bazaars in heel Turkije | Bijenkasten van de Egeïsche kust tot Oost-Anatolië |
| Turkse naam | Geen, het snoepje is er onbekend | Lokum | Bal |
Echte honing uit Turkije: dennenhoning, Anzer en karakovan
Turkije is na China de grootste honingproducent ter wereld, met ruim 100.000 ton per jaar. Interessanter dan de hoeveelheid is de variatie: dennenbossen aan de Egeïsche kust, kastanjebossen aan de Zwarte Zee en hoogvlaktes boven de 2.000 meter leveren elk hun eigen honing. Drie namen moet je kennen.
Hoe wordt dennenhoning gemaakt?
Dennenhoning (ook wel pijnboomhoning, in het Turks çam balı) is geen bloemenhoning maar honingdauwhoning. De bijen halen hun grondstof niet uit bloemen, maar van een schildluis, Marchalina hellenica, die op de dennen rond Muğla leeft en daar zoete honingdauw afscheidt. Zo'n negen tiende van alle dennenhoning ter wereld komt van deze kuststrook; hetzelfde ecosysteem levert ook de Griekse dennenhoning.
De honing is donker, moutig, licht harsachtig en duidelijk minder zoet dan bloemenhoning. Door het lage glucosegehalte kristalliseert hij tergend langzaam en blijft hij vaak meer dan een jaar vloeibaar.
Anzer-honing van de hoogvlakte van Rize
Anzer-honing komt van één hoogvlakte op zo'n 2.300 meter in de provincie Rize, aan de Zwarte Zee. Er bloeien in de korte bergzomer honderden bloemsoorten, waarvan een deel alleen daar groeit. Er wordt één keer per jaar geoogst, in kleine hoeveelheden. Daarom staat Anzer steevast tussen de duurste honingsoorten ter wereld.
Karakovan-raathoning uit Hakkâri
Karakovan is de traditionele bijenhouderij in uitgeholde boomstammen, zonder voorgefabriceerde raat: de bijen bouwen alles zelf. Onze karakovan-honing komt van imkers uit de bergen van Hakkâri, in het uiterste zuidoosten van Turkije. Zij openen hun kasten één keer per jaar, aan het eind van de zomer, en verkopen de honing als complete raat. Je vindt hem naast dennen- en hooglandhoning in onze honingcollectie rechtstreeks uit Turkije.
Hoe smaakt Turkse honing en hoe eet je het?
De kermisnoga smaakt zoet, mild naar honing en vooral naar geroosterde noten; vers is hij taai, goed gedroogd breekt hij glazig. Echte Turkse honing bestrijkt een veel breder spectrum: dennenhoning moutig en ingetogen, Anzer bloemig en gelaagd, karakovan-raat met kauwbare was erbij.
Op een Turkse ontbijttafel hoort honing traditioneel bij kaymak, een dikke room, met vers wit brood en zwarte thee erbij. Ook door tahin geroerd (tahin met honing is een klassieker) of over dikke yoghurt wordt hij al generaties lang gegeten.
Kort samengevat
Turkse honing is drie dingen: op de kermis witte noga, in vertaalde boeken een verwarrend synoniem voor Turks fruit, en in Turkije gewoon bal, echte honing van dennenbos tot hoogvlakte. Zin in het snoepgoed uit Narnia? Kijk dan bij ons traditioneel Turks fruit uit Istanbul; de honing uit Hakkâri en van de Egeïsche kust staat er in de webshop gewoon naast. Allebei versturen we rechtstreeks uit Turkije.
Veelgestelde vragen over Turkse honing
Is Turkse honing van de kermis echte honing?
Nee. Er zit honing in de siroop, maar veel meer suiker of glucosestroop; het is officieel snoepgoed. Echte honing uit Turkije koop je als dennen-, Anzer- of karakovanhoning.
Hoe heet Turkse honing nog meer?
In de winkel heet het meestal witte noga of honingnoga. Nauwe verwanten zijn nougat de Montélimar in Frankrijk, torrone in Italië en turrón in Spanje.
Wat is de beste Turkse honing?
Dat hangt af van je smaak. Anzer geldt als de zeldzaamste en duurste; wie bloemenhoning te zoet vindt, kiest dennenhoning; karakovan-raat is de meest oorspronkelijke vorm. Een officiële ranglijst bestaat niet, duidelijke smaakprofielen wel.
Waarom kristalliseert dennenhoning niet?
Omdat het een honingdauwhoning is met van nature weinig glucose. Dennenhoning blijft bij kamertemperatuur vaak een jaar of langer vloeibaar; dat is een eigenschap van de soort, geen gebrek.
Hoe bewaar je Turkse honing?
De noga droog en luchtdicht, anders trekt hij vocht aan en wordt hij plakkerig. Echte honing bewaar je donker op kamertemperatuur.
